Duygusal Zeka Nedir?

Duygusal Zeka, bireyin sadece kendisinin değil diğer bireylerin duygularını da gözleme, ayırt edebilme ve buradan edindiği bilgileri düşünce ve davranışlarına yansıtarak kullanabilmesi anlamına gelir.

İnsanların giderek birbirinden uzaklaştığı, birbirini anlamakta hatta daha da kötüsü kendini anlamakta zorlandığı bir dönemdeyiz. İnsanların duyguları ile baş edemediği günümüzde, duygusal zeka kavramı tekrar gündeme gelmeye başlamıştır. Aslında duygusal zekanın gündeme gelişi biraz daha eskilere dayanıyor. Daha önceleri de duygusal zeka ile ilgili çalışmalar olmasına rağmen özellikle 1995 yılında yayınlanan Daniel Goleman’ın “Duygusal Zekâ Neden IQ’dan Daha Önemlidir” kitabı, o dönemde bu konunun tüm dünyada büyük yankı uyandırmasını sağlamıştır.

Duygusal Zeka İçin Ne Tür Yetenekler Gereklidir?

Özbilinç:

Bazen duygularımızın tamamen farkında olamayabiliriz. Biz her ne kadar farkında olduğumuzu düşünsek de bu duygular üzerinde dikkatlice düşündüğümüzde kendimize itiraf edemediğimiz, fark edemediğimiz ya da bastırmaya çalıştığımız bazı gerçekleri fark edebiliriz. İç dünyamızı daha iyi tanımamıza özbilinç adı verilir. Bu özelliğimiz duygusal zekamızın en önemli yapı taşlardan biridir.

Duyguları Kontrol Edebilme:

Duygularımızı idare edebilmeyi, her ne kadar zor olsa da, zamanla öğrenmemiz gerekir. Kaygı ile baş edebilmek, karamsarlıklarımızdan sıyrılabilmek, daha az alıngan olmak veya başımıza gelen kötü olayları daha kolay atlatabilmek çok önemlidir. Tabi ki acıdan tamamen kaçmak mümkün olmayabilir. Acısız bir yaşam da mümkün olmayabilir. Fakat bu acının ya da kötü duyguların kontrolden çıkmaması gereklidir.

Kendimizi Harekete Geçirme:

Bazen duygularımız bizi tamamen esir alabilir ve günlük yaşantımızı ciddi derecede etkileyebilir. Bu duyguların bizi hedeflerimize giden yoldan çevirmemesine, düşünmemize, planlar yapmamıza ve onları uygulamamıza engel olmasına izin vermememiz duygusal zekanın en önemli taraflarından biri olarak kabul edilir.

Başkalarının Duyularını Anlayabilme:

İyi bir insan olabilmenin belki de en öncelikli gereksinimi empatidir. Kendi duygularımızı önemsediğimiz kadar başkalarının da duygularını önemsemeliyiz. Başkalarını anlamak için çaba sarf etmeliyiz. Çevremizdeki insanların beden dilinden, konuşma tarzlarından, kullandıkları sözlerden bir anlam çıkarmayı ve bunu çözümlemeyi öğrenmeliyiz. Başkalarının duygularını anlamak, kendimizin duygularını anlamak kadar önem arz etmektedir.

Sosyal Beceri:

Biz insanlar sosyal canlılarız ve hayatımız boyunca diğer insanlarla etkileşim içinde olmaya ihtiyaç duyarız. Sosyal becerilerimiz diğer insanlarla olan iletişimimizin, etkileşimimizin ne kadar sağlıklı olduğunu bize gösterir. Sosyal becerilerimizi sağlıklı oluşu, duygusal zekamızın da sağlıklı olması ile doğrudan ilişkilidir.

Duygusal Zekanızın Ne Kadar Gelişmiş Olduğunu Öğrenmek İster Misiniz?

Duygusal zekayı belirlemek için henüz kesin bir test sistemi bulunmamaktadır. Ancak aşağıda sizlere sunacağım bazı belirtiler, duygusal zekanın gelişmişliğine karar vermekte uzmanların da hemfikir olduğu belirtilerdir.

1. Özgüven ve benliğini kabul etme
2. Bireyin, kendi güçlü ve zayıf yönlerinin farkında olması
3. Hatalara takılı kalmama, onları atlatabilme
4. Değişimlere açık olma
5. Çevredeki bireylerin duygularını önemseme, onlara hassasiyet gösterme
6. Kendi ve çevresindeki bireylere yönelik güçlü merak duygusu
7. Çevresindeki bireylerin ne hissettiğini tanımlayabilme ve betimleyebilme yetisi
8. Zorlu durumlarda duyguları kontrol altına alabilme, onları yönetebilme
9. Kendi hatalarının sorumluluğunu üstlenebilme
10. Empati yeteneği, başkaları adına da endişelenebilme

Duygusal Zeka Neden Önemlidir?

• Duygusal zekaya sahip bireyler, duygularının etkisi altında kalarak ani tepkiler vermemeyi öğrenmişlerdir. Bir olaya karşı tepki vermeden önce duygularını kontrol etmeyi denerler, karşısındaki bireyi anlamaya çalışırlar ve verecekleri tepkinin sonuçlarını ölçüp biçerler.
• Başkalarının duygularına önem veren insanlar, ben merkezci bir hayattan uzak, daha az bencil bir hayat yaşarlar.
• Duygusal zekası güçlü olan kişiler, sadece çevresini değil kendini duygularını da tanırlar. Öz farkındalık, kişinin daha sağlıklı bir yaşam sürmesine, kendini daha iyi koruyabilmesine ve kendini daha iyi gösterebilmesine olanak verir.
• Başkalarının nasıl hissettiklerini daha iyi anlayabilen insanlar, sosyal olarak daha beceriklidir. İnsan ilişkileri kuvvetlidir ve başkaları tarafından bu konuda değer görürler. Başkalarının yerine kendini koyabilmeleri ve buna göre hareket edebilmeleri onları daha ahlaklı ve merhametli bir insan haline getirir.
• Duygusal zekamız, sadece başkalarına değil kendimize de yardım etmeyi öğretir. Daha öz güvenli, daha motive bir hayatın kapılarını bize açar.
• Duygusal zeka, ön yargıları kırar, farklılıklara kucak açar ve onları kabul etmeyi sağlar. İnsanların daha hoşgörülü ve saygılı bir dünyada yaşamasına olanak verir.

Kısacası daha fazla dinleyerek, düşünerek, anlamaya çalışarak hayatımızı daha yaşanılabilir ve güzel bir hale getirmek bizim elimizde. Her ne kadar duygusal zekanın doğuştan geldiğine inanan bir kesim olsa da biz, duygusal zekanın çabalayarak da gelişebileceğine inanan çoğunluk taraftanız. Duygularımızı bastırmak, görmezden gelmek yerine anlamak için çaba gösterdiğimiz güzel günler dileğiyle…

The post Duygusal Zeka: Duyguları Anlamanın Anahtarı! appeared first on Microfon Blog.

Zekâ Nedir?

Soyut bir kavram olan zekâ, zihnimizin öğrenmesi, öğrendiklerini kullanması, çözüm yolları bulması, akışa ayak uydurması gibi yeteneklerin tamamı olarak ifade edilmektedir. Profesör Gardner’ın ortaya koyduğu ‘Çoklu Zekâ Kuramı’ sayesinde zekânın sadece IQ’dan ibaret olmayıp, matematiksel, sözel, dilsel gibi türlerinin var olduğunu görmekteyiz.

Sahip olduğumuz zekâ türleri bizim bakış açımızı da az çok belirler. Aldığımız kararlar, yaptığımız eylemler hepsi zekâmızın bir ürünüdür. Var olan bir probleme ürettiğimiz çözümler bile zekâmızı biraz da olsa yansıtır. Peki, mantıksal zekâya sahip bir kişi her zaman mantıklı kararlar mı alır ya da sözel zekâya sahip bir öğrenci bütün sözel derslerinde yüksek başarı mı elde eder?

Bizi biz yapan, birbirimizden farklı kılan bir noktamız duygularımızdır. Kimimiz çok duygusal ve bunu dışa gösteren, kimimiz duygularımızı saklayan kişileriz. Hayatımızdaki akışı yönlendirmede de duyguların önemli bir rolü bulunmaktadır. O halde duygularımız zekâmızı da etkiler diyebilir miyiz?

Duygusal Zekâ Nedir?

Bireyin hem kendi hem de bir başkasının duygularını tanıması, kontrol etmesi ve değerlendirmesi olarak tanımlanır. Bunu konu alan, Daniel Goleman’ın “Duygusal Zekâ Neden IQ’dan Daha Önemlidir?” eseri sayesinde duygusal zekâ kavramı gündeme gelmeye başladı. Goleman’a göre duygusal zekânın beş unsuru bulunmaktadır. Bunlar öz farkındalık, öz düzenleme, sosyal beceriler, empati ve motivasyon.

Öz farkındalık, kişinin kendi duygularının ve bu duyguların karşı tarafta bıraktığı etkinin farkında olmasıdır. Öz düzenleme, kişinin duygularını nerede, nasıl ifade edeceğini bilmesi ve düzenlemesidir. Sosyal beceriler iyi bir iletişim kurmak için oldukça önemlidir. Kişi ne kadar sosyal olursa sağlıklı bir iletişim kurmak da o kadar kolay olacaktır. Duygusal zekâ için iletişim çok önemlidir. Empati, kişinin karşısındaki insanın duygularını, durumunu anlayabilmesidir. O durumu ya da duyguyu adeta kendi yaşıyormuş gibi gerçekçi ve samimi bir şekilde karşılamasıdır. Motivasyon, kişinin kendisini motive edebilmesidir. Bir noktada da aslında kendi iç dünyasında motivasyonunu düşüren duygu ya da durumları yönetebilmesi, duygusal anlamda yenebilmesidir.

IQ testlerini çok duyduk; fakat EQ testlerini bırakalım. EQ ismini bile ilk kez duyanlarımız vardır. Bu zamana kadar IQ testleriyle ortalamada olsa zekâ ölçümleri hep yapıldı. Fakat duygusal zekâ testi ne kadar gerçekçi olur, tartışılabilir. Çünkü bizler sadece bir saat içinde çeşitli duygu değişimleri yaşıyoruz. Dolayısıyla her saat başı bir test uygulansa hemen hemen hepsinden farklı sonuçlar elde edilme olasılığı oldukça yüksektir.

Hayatımızın büyük bir kısmını kaplayan; bazen onun bizi, bazen bizim onu yönettiğimiz duygularımız, sahip olduğumuz yeteneklerimizi de etkilemektedir. Yukarıda sorduğumuz mantıksal zekâya sahip bir öğrenci her zaman mantıklı kararlar alır mı sorusunu ele alırsak kişinin içinde bulunduğu durum, karşısındaki kişi ve alacağı karar arasında da bir duygusal iletişim bulunmakta. Eğer duygusal zekâsı yüksek bir kişi ise alacağı kararı bir de bu açıdan değerlendirecektir.

Duygusal Zekâ Nasıl Geliştirilmektedir?

Herhangi bir şeyi geliştirmek için öncesinde bazı şeyleri öğrenmek, anlamak gerekir. Duygusal zekâyı geliştirmek için de ilk olarak duyguları anlamak gerekir. Bunun için de karşınızdaki kişiyi dikkatli dinlemek, onun ne hissettiğini anlamaya çalışmak oldukça önemlidir. Empati kurmak yani anlatılanları gerçekten yaşamaya çalışmak, kendimizi onun yerine koymak anlamaya yardımcı olur. Düşünmek de duygusal zekâyı destekler. Hem karşımızdaki kişinin duygularını hem de kendi duygularımızı ve bunun doğurabileceği sonuçları düşünmek gerekir.

Sadece somut hedefler, başarılar ile hayatı ilerletmek çok zor hatta neredeyse imkânsızdır. Duygular her daim hayatımızda var olan, bizleri zaman zaman ileriye taşırken, zaman zaman geriye düşüren olgulardır. Farkında olmasak da her şeyi idame ettiren kilit bir göreve sahip. Dolayısıyla duygular olmazsa olmazımız, bu bağlamda duygusal zekâ var olması ve geliştirilmesi gereken bir zekâ türüdür.

Kimilerimiz duygularımızın bizi yönetmesini istemezken kimilerimiz de tamamen duygularımıza teslim olabiliyor. Duygusal zekânın önemli olduğunu, her şeyin bir denge içinde olması gerektiğini unutmamak gerekiyor. Hoşça ve Microfon’la kalın…

Microfon Blog’da birçok içerik var. Sende diğer yazılarımıza buradan ulaşabilirsin. Vakıf ve dernek bursları doğası itibariyle çok çeşitlidir. Burs arıyorsan en doğru adres Microfon. Sitemizde başvurularını kafan karışmadan, açık ve anlaşılır biçimde yazılan rehberlerimiz aracılığıyla kolayca yaparsın. Bu kurumlara dair güncel yazılarımızı ve sitemizi gözden geçirmeni öneririz. Burs Ara kısmında güncel olan tüm burslara ulaşabilirsin.

The post IQ Değil EQ: Duygusal Zeka ve Önemi appeared first on Microfon Blog.